Mieć na sumieniu – co znaczy? Znaczenie i przykłady użycia
Wyrażenie „mieć na sumieniu” opisuje sytuację, w której ktoś jest odpowiedzialny za coś negatywnego.
🎯 Krótkie wyjaśnienie
Oznacza bycie winnym popełnienia błędu, wykroczenia lub wyrządzenia komuś krzywdy.
⚡ Szybki przegląd
| Zabarwienie | negatywne |
|---|---|
| Rejestr | potoczny |
| Intencja | obwinienie, przyznanie się |
| Użycie | gdy ktoś jest winny czegoś |
📖 Znaczenie i zastosowanie
Zwrot „mieć na sumieniu” odnosi się do sytuacji, gdy dana osoba ponosi odpowiedzialność za negatywne zdarzenie, działanie lub zaniedbanie. Jest to związane z poczuciem winy lub świadomością popełnienia czegoś złego.
Często używa się go w kontekście popełnionych błędów, kłamstw, krzywd wyrządzonych innym lub naruszenia zasad moralnych czy prawnych. Niekoniecznie musi oznaczać przestępstwo; może dotyczyć mniejszych przewinień, które obciążają czyjś „rachunek sumienia”.
✍️ Przykłady użycia
- 😡 Kiedy szef odkrył, że Janek ukradł firmowe długopisy, powiedział mu, że „ma to na sumieniu”.
- 😔 Po tym, jak zepsuła ulubioną zabawkę brata, czuła, że „ma to na sumieniu”.
- 🤫 Wiedział, że nie powinien był zdradzić tajemnicy, ale teraz „miał to na sumieniu”.
- ⚖️ Polityk próbował ukryć swoje nielegalne działania, ale opinia publiczna dowiedziała się, co „ma na sumieniu”.
📌 W jakich sytuacjach używać?
Wyrażenie to najlepiej pasuje do sytuacji, gdzie ktoś ponosi odpowiedzialność za negatywne konsekwencje swoich działań. W relacjach szef-pracownik może sygnalizować poważne przewinienie. Wśród znajomych używa się go, gdy ktoś przyznaje się do błędu lub jest oskarżany. W sytuacjach formalnych jest mniej powszechne, chyba że w kontekście doniesień o czyichś nieprawidłowościach.
🔄 Synonimy i pokrewne idiomy
- Być winnym
- Czuć wyrzuty sumienia
- Mieć coś za uszami
- Nie mieć czystego sumienia
Najczęstsze pytania
Co oznacza Mieć na sumieniu?
Oznacza bycie winnym popełnienia czegoś złego lub wyrządzenia krzywdy.
Kiedy używać wyrażenia Mieć na sumieniu?
Używaj, gdy ktoś jest odpowiedzialny za negatywne wydarzenie lub błąd.
Czy idiom Mieć na sumieniu ma negatywny wydźwięk?
Tak, idiom ten zawsze niesie negatywne zabarwienie winy.
